بررسی فرایند کاهش فقر جامعه محلی از مسیر تجمیع و تخصیص زکات در مراکز نیکوکاری کمیته امداد امام خمینی(ره) (منطقه مورد مطالعه: خلیل‌آباد استان خراسان رضوی با تأکید بر روستاهای دهنو، جعفرآباد، جابوز و نقاب)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

10/22034/EDJ.2023.709360

چکیده

مقدمه: در ادبیات اقتصاد اسامی، زکات، چه در قالب مالیات‌های اسلامی (واجب) و چه در قالب امور خیریه (مستحب)، از اهمیت ویژه‌ای در رفع معضلات فردی، اجتماعی و اقتصادی برخوردار است. مطالعات مختلف، اثرگذاری زکات در رفع مشکلات اقتصادی جوامع مسلمان از جمله فقر اقتصادی را نشان می‌دهد. بنابراین بررسی وضعیت فعلی فرایند تجمیع و تخصیص آن در نهادهای متولی به‌منظور شناسایی و اصلاح چالش‌های موجود، ضروری بوده است.
روش‌شناسی: به همین منظور در پژوهش حاضر با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای و تجزیه و تحلیل داده‌های پیمایشی با استفاده از نرم‌افزارMAXQDA2020، ابتدا به بررسی وضعیت موجود زکات واجب بالقوه و زکات واجب و مستحب تحقق یافته و همچنین حجم فقر موجود در مناطق مورد بررسی پرداخته شده است. سپس بر اساس تحلیل داده‌های موجود، به کشف مهم‌ترین عوامل مؤثر بر ایجاد شکاف بین حجم بالقوه و تحقق یافته زکات موجود و نهایتاً راهکارهای بهبود وضعیت فوق، پرداخته شده است.
یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که متغیرهای ضعف ایمان و اعتقادات مذهبی، کمبود اعتماد به ساختار مراکز نیکوکاری و مشکلات اقتصادی محلی، مهم‌ترین عوامل مؤثر بر ایجاد شکاف بین حجم بالقوه و تحقق یافته زکوات موجود از مسیر مراکز نیکوکاری می‌باشد.
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج پژوهش، تبلیغ هدفمند، فرهنگ‌سازی عمومی و تغییر رو یکرد مراکز در عملکرد و نوع تخصیص‌ها و استفاده از مکانیسم‌های اعتمادزا هم چون فناوری بلاکچین، مهم‌ترین راه‌کارها در تشویق و ترغیب مؤدیان به پرداخت زکات می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Process of Reducing the Poverty of the Local Community by Collecting and Allocating Zakat in Charity Centers of the Imam Khomeini Relief Foundation (Study Area: Khalilabad, Razavi Khorasan Province, with Emphasis on the Villages of Dehnu, Jafarabad, Jaboz and Naqab)

چکیده [English]

Introduction: In the literature of Islamic economics, zakat, whether in the form of Islamic taxes (obligatory) or in the form of charity (musthab), has a special importance in solving individual, social and economic problems. Various studies show the effectiveness of zakat in solving the economic problems of Muslim societies, including economic poverty. Therefore, it is necessary to examine the current state of the consolidation and allocation process in the trustee institutions in order to identify and correct the existing challenges.
Methodology: For this purpose, in the present research, by using library data and survey data analysis using MAXQDA2020 software, firstly, the existing situation of potential obligatory zakat and obligatory and mustahab zakat has been realized, as well as the amount of poverty in the investigated areas. Been paid. Then, based on the analysis of available data, the most important factors affecting the gap between the potential and realized amount of zakat and finally the solutions to improve the above situation were discovered.
Findings: The results of the research showed that the variables of weak faith and religious beliefs, lack of trust in the structure of charity centers and local economic problems are the most important factors affecting the gap between the potential and realized amount of zakat from charity centers.
Conclusion: Based on the results of the research, targeted advertising, public culture and changing the approach of the centers in the performance and type of allocations and the use of trust-building mechanisms such as blockchain technology are the most important solutions to encourage and persuade taxpayers to pay zakat.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zakat
  • Poverty
  • Charity Centers